پریسا همایونی

ارسی و شیشه های رنگی

ارسی به گونه‌ای از پنجره یا درب چوبی کشویی گفته شده است که با بالا و پایین رفتن باز و بسته می‌شود. اندازه آن از کف تا سقف بنا است. ارسی دارای شبکه‌های پنجره‌ای با هنر گره چینی که درون آن شیشه‌های رنگی به کار رفته است. ارسی در معماری از عناصر زیبایی و کاربردی به حساب می‌آید. استفاده از اُرسی در بناهای دوره‌ی صفوی آغاز شده و در بناهای قاجاری به تکامل خود رسیده است.

4275

1

بادگیر در معماری ایرانی

کویر سرزمین بی‌نهایت‌ها است گرمای بی‌نهایت و سرمای بی‌نهایت و البته زیبایی خیره کننده آن. انسان همواره سرسبزی و زیبایی را دوست داشته و همواره علاقه به ساخت آن در خانه خود داشته است و برای آسایش و رفاه خود در طول تاریخ دست به خلاقیت زده است. بادگیرها یکی از ابتکارات معماران ایرانی برای رفاه و آسایش انسان از دیر باز بوده است.

6210

1

تاریخچه معماری ایران (ساسانی)

ساسانیان پیشگام معماری ایران بودند. دین زرتشت در این دوره به رسمیت شناخته شد و معماری مذهبی را به وجود آورد. گنبد با دهانه‌ی بزرگ، آتشکده و چهار طاقی از جمله دست آوردهای ساسانیان بوده است.

2574

2

تاریخچه معماری ایران (هخامنشی)

هنر پارسی را باید در هنر بین النهرین جست و جو کرد که با هنر ایرانی عجین شد و هنر هخامنشی را ساخت. هخامنشیان از قدرت و عظمت سیاسی برخوردار بودند که این در هنر و معماری آن‌ها نیز متجلی شد و هنر قدرتمدی را به وجود آورد. تخت جمشید یکی از قدرت‌نمایی‌های هخامنشان در ایران بود.

6383

2

تاریخچه معماری در ایران (مادها)

قوم مادها حکومت قبل از امپراطوری هخامنشی بودند و نقطه‌ی عطف معماری در ایران که بعدها سرمنشا بسیاری از عناصر در معماری بودند. ولی از این دوره اطلاعات بسیار کمی در دست است. اما با کاوش‌های باستان‌شناسی صورت گرفته در تپه‌های باستانی، سفال‌ها و معماری به جای مانده می‌توان به این نتیجه رسید که تمدن ماد پُلی مهم میان تمدن‌ها در آینده بوده است.

7239

1

تاریخچه معماری در ایران (پیدایش)

پیدایش معماری را باید از غارها جستجو کرد زیرا که ابتدایی‌ترین خانه انسان است. سرپناهی که ابتدایی ترین اتفاقات در غار افتاده است. این جا جایی است که سرآغاز معماری و هنر را در آن جست و جو کرد. آشنایی با این معماری جهان بینی انسان نخست را نسان می‌دهد. این تکانل از سنگ آغار می‌شود در آجر به تکامل خاص خود می ‌رسد.

3256

1

روند پیدایش کاروانسرا

کاروانسراها یکی از بناهای مهم در معماری ایران هستند که در رشد راه، توسعه‌ی سفر و تجارت نقش بسیار مهمی را ایفا کردند. کاروانسراها با توجه به اقلیم مناسب هر شهر ساخته می‌شدند و مصالح به کار رفته در هر اقلیم متفاوت بوده است. سیر تحول در نقشه و پلان کاروانسراها در هر دوره‌ی تاریخی را می‌توان مشاهده کرد، اما در دوره‌ی صفوی و سلجوقی اوج تحولات اساسی در این بناهای تاریخی را شاهد هستیم.

6195

4

انواع گچ بری در معماری ایرانی

گچ بری یکی از شیوه های تزیین پوشش دیوار در بناهای تاریخی است که از دوره اشکانیان مورد استفاده قرار گرفته و سیرتکاملی آن در دوره ایلخانیان به اوج رسیده است. گچ بری برای تزیین سطوح داخلی بناها مانند نوشتن کتیبه‌ها، تزیین محراب‌ها، زیرگنبدها، ایوان‌ها و ... به کار می رفته و زینت بخش بسیاری از بناهای تاریخی در ایران بوده است.

12196

0

گچ بری در معماری

سابقه‌ی استفاده از گچ و این‌که از چه زمانی به صورت یکی از عناصر کاربردی معماری ایرانی در آمده، کاملا روشن نيست، اما بر اساس یافته‌های باستان‌شناسی، قدیمی‌ترین آثار به دست آمده از گچ مربوط به دوران ایلامی است که از هفت تپه‌ی خوزستان به دست آمده است.

5902

1

تزیینات در معماری ایران

تزیینات در معماری بخش بسیار گسترده و وسیعی است که در بخش های مختلف مانند فلسفه، معارف و زیبایی‌شناسی نمود پیدا کرده است. تزیینات در دوره‌ی ماقبل تاریخ با روش‌های مختلف در غارها که محل زندگی انسان بوده است برای مبارزه با مفاهیم شیطانی و دست‌یابی قدرت بر شکار استفاده شده است. در طول تاریخ تزیینات سیر تحول بسیاری را طی کرده است تا به شکل امروزی خود رسیده است در این سیر تحول مذهب، هنر و اعتقادات بر تزیینات نیز تاثیر به سزایی گذاشته است.

21309

2

قنات در معماری ایران (قسمت دوم)

ﻗﻨﺎت یکی از ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺗﺮﻳﻦ ﻓﻨﻮن مهندسی معماری در ایران اﺳﺖ ﻛﻪ بعدها در بسیاری از کشورها گسترش یافته است. اجرای قنات نیز لازمه‌ی آگاهی داشتن از رﻓﺘﺎرهای آب‌های زیرزمینی و ﺗﺸﻜﻴﻼت زﻣﻴﻦ‌شناسی دارد. در ﺑﺴﻴﺎری از قنات‌ها ﻛﻪ عمر آن‌ها به ﺻﺪﻫﺎ ﺳﺎل ﭘﻴﺶ برمی‌گردد، پیچیدگی این قنات‌ها به صورتی است که بعدها در مورد سیستم آن بسیار تحقیقات صورت گرفته است.

4855

0

قنات در معماری ایران (قسمت اول)

قدمت بسیاری از قنات‌های ایران، بالای پنج یا شش هزار سال است و عمری برابر با تاریخ کهن ایران دارد. بهره‌برداری از قنات ابتدا در ایران صورت گرفته است و سپس در دوره‌ی هخامنشی توسط ایرانیان به عمان، یمن و آفریقا راه یافته است. بعد از حمله‌ی اعراب به ایران، مسلمانان آن را به اسپانیا بردند. مهمترین و قدیمی‌ترین کاریزها در ایران، افغانستان و تاجیکستان است. در حال حاضر چهل هزار قنات فعال در ایران وجود دارد. مهم‌ترین قنات‌های ایران در استان‌های کویری خراسان، یزد، کرمان، مرکزی و فارس وجود دارند.

5236

1

یزدی بندی در معماری ایران

تزیینات هندسی، یکی از اصول معماری ایران، که بسیار حایز اهمیت است. یزدی بندی یکی از این عناصر در معماری است. یزدی بندی نوعی از کاربندی است که در سردر بناهای تاریخی قرار می‌گیرد و با توجه به پژوهش‌های انجام شده از لحاط سازه‌ای و هندسی از فرمول مقرنس استفاده می‌کنند و تلفیقی از رسمی‌بندی و مقرنس است.

11601

4

کاربندی در معماری ایران ( قسمت 2)

کاربندی سازی، نوعی پوشش است متشکل از لنگه طاق‌هایی با قوس معین که تحت قواعدی هندسی همدیگر را قطع می‌کنند و قواره اصلی پوشش را به وجود می‌آورند. کاربندی‌ها، متشکل است از باریکه ها یا لنگه طاق‌هایی که از تقاطع آن‌ها، استخوان بندی پوشش برای سقف به وجود می‌آید. اکثر مواقع به صورت اسکلت پوشش دوم و کوتاه‌تر نسبت به سقف اصلی هستند و گاهی به عنوان سقف اصلی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.

11786

2

نقش کاربندی در گوشه سازی

کاربندی به سبب قابلیت‌های فرمی و عملکردی بالای خود، کاربردهای گسترده‌ای در معماری ایرانی داشته است. گاهی در نقش پوشش بنا به کار رفته و گاهی در نقش گوشه‌سازی و چپیره در زیر گنبد قرار گرفته است. اما برخی موارد نیز به طور نیم‌کار اجرا شده و تاثیر خود را بر نمای بنا اعمال می‌کند.

3704

0

کاربندی در معماری ایران ( قسمت 1)

کاربندی نوعی پوشش است متشکل از لنگه‌طاق‌هایی با قوس معین که تحت قواعدی هندسی همدیگر را قطع می‌کنند و شکل اصلی پوشش را به وجود می‌آورند و در طول تاریخ معماری پیشرفت‌های قابل توجهی داشته است. کاربندی علاوه بر نقش سازه‌ای نقش تزیینی را به عهده دارد که در جای‌جای بناهای تاریخی ایران می‌توانیم مشاهده کنیم.

12835

1

صندوقه سازی چیست؟

سازه‌هایی که با مصالح بنایی ساخته شده‌اند از نیروی کششی کم‌تری برخوردار هستند ولی نیروهای فشاری را به خوبی تحمل می‌کنند. این مصالح شامل سنگ، آجر و خشت است. پوشش بنا به صورت محدب یا همان گنبدی شکل دیده می‌شود.

5873

0

اجزای گرمابه در معماری

حمام از جمله بناهای مهم شهری و غیر مذهبی بوده است كه بیشتر در محله‌ها، راسته‌‌ی بازارها و یا گذرگاه‌های اصلی احداث می‌شده است. در دین‌های مختلف آیین شستشو، نظافت و تطهارت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. طبق مدارک موجود توجه به پاکیزگی در ایران زمین به دوران قبل از اسلام و حتی پیش از زرتشت می‌رسد.

23560

2

اجزای باربر در بناهای تاریخی

اجزای باربر در واقع عناصر عمودی هر بنا هستند که وزن اضافی بخش‌های فوقانی را اعم از کف و دیوارهای طبقات بالایی تحمل کرده و به طور عمودی به پی و زمین زیر پی انتقال می‌دهند و گاه نقش جداکننده فضاها را نیز ایفا می‌کند.

5630

0

طراحی در بافت های تاريخی

این که چگونه می توان  بافت های تاریخی را در دل توسعه های جدید شهری حفظ کرد و جایگاه کاربردی مناسبی در شهر های جدید برای آن ها یافت، از بنیادی‌ترین موضوعات مورد نظر است. از سوی دیگر، چگونه می توان ارتباط منطقی بین این پوسته های تاریخی با بافت آن ها پیدا کرد تا از این راه بتوان این مجموعه های شهری ارزشمند را در کنار فضاهای نوین، مورد بازخوانی و حفاظت قرار داد؟ طراحی باید به گونه ای باشد که شهر را به دو قسمت جدید و قدیم تقسیم نکند.

4709

0

عناصر شهری در خیابان سپه قزوین

خیابان سپه یکی از مجموعه شاهی است که در دوره صفوی شاه عباس در قزوین احداث شده است. این خیابان یکی از اولین تلاش برای طراحی شهری در خیابان ها به معنا و مفهوم امروزی است. فضاها و عملکردها در این مجموعه به خوبی قابل مشاهده است. خیابان سپه قزوین با بهره گیری از عناصر باغِ ایرانی و طرحی برای ایجاد فعالیت های مردمی در خیابان طراحی شده است. با حضور خود شاه در مجموعه شاهی (عالی قاپو) این فضا شهری رنگ و بوی دیگر گرفت و حضور تمامی افراد جامعه را در این محل افزایش داد و محلی برای بازی هایی چون چوگان و ... شد.

2568

0

گوشه سازی در بناهای تاریخی

یکی از مسایل مهم در تاریخ معماری ایران و جهان انتقال سطح مربع به دایره در فضا به حساب می آید. برای این که زمینه چهار گوش را با گنبد بپوشانند اول آن را به هشت گوش و سپس به شانزده گوش و بالاخره به دایره تبدیل می کنند. این کار با پوشش گوشه‌ها میسر می‌شود. که اولین بار به دست معماران ایرانی در دوره اشکانی اختراع شده است و سپس در دوره ساسانی به خصوص در دوره اسلامی تکامل یافته است. گوشه سازی برای تبدیل محور مربع به دایره شکل است.

34187

5

انواع الگو و قالب مرتبط با تاق در ايران (قسمت پنجم)

تاق و گنبد یکی از قدیمی‌ترین پوشش در بناهای تاریخی است، که پیشینه آن از دوران ایلامی‌ها و سومری ها است که در گورهای خود از پوشش های گنبدی شکل استفاده می‌کردند. تاق یا تاک همان شاخه انگور به معنای خمیده است که بالای سر را می‌پوشاند. انواع روش تاق زنی بسیار حایز اهمیت بوده است.

3474

0

انواع الگو و قالب مرتبط با تاق در ايران (قسمت چهارم)

 همان طور که در قسمت‌های قبل گفته شد تاق یکی از قدیمی ترین پوشش ها در بناهای تاریخی است و استفاده از آن در بناهای تاریخی به علت کمبود چوب در ایران به وجود آمده است. تاق (طاق) یا تاک همان شاخه انگور به معنای خمیده است که بالای سر را می‌پوشاند. پیشگاه آن را از روزگاران سومریان و ایلامی‌ها می‌توان دانست که در بناهای خود به کار می‌بردند.

5565

0