فرهنگ

مارسپند؛ ایزد گفتار مقدس و پیام‌آور هرمزد

مارسپند؛ ایزد گفتار مقدس و پیام‌آور هرمزد

در کیهان‌شناسی آیین زرتشتی، مارسپند یکی از ایزدان برجسته‌ای است که تجلی «گفتار نیک» و «سخن مقدس» به شمار می‌رود.

0

0

گوجه فرفر؛ پسربچه‌ی سوار بر گوجه‌فرنگی که کودکان تنبل را می‌جوشاند

گوجه فرفر؛ پسربچه‌ی سوار بر گوجه‌فرنگی که کودکان تنبل را می‌جوشاند

در باورهای عامیانه‌ی مردم شیراز، از موجودی ترسناک و در عین حال شگفت‌انگیز به نام «گوجه فرفر» یاد می‌شود.

2

0

خاله غولک؛ شبح کودک‌ربای شب‌های جهرم

خاله غولک؛ شبح کودک‌ربای شب‌های جهرم

در باورهای عامیانه‌ی مردم شهرستان جهرم در استان فارس، از موجودی ترسناک به نام «خاله غولک» یاد شده است.

1

0

مهر گیاه (مردم گیاه)؛ ریشه‌ای آدم‌نما در میان افسانه‌ها و باورهای جهان

مهر گیاه (مردم گیاه)؛ ریشه‌ای آدم‌نما در میان افسانه‌ها و باورهای جهان

در فرهنگ عامه‌ی ایران و بسیاری از سرزمین‌های دیگر از هیمالیا و آسیای غربی تا اروپا، از گیاهی شگفت‌انگیز به نام مهرگیاه یا مردم‌گیاه یاد شده است.

4

0

نضناض؛ مار سیاه کویرهای جنوب با چهره‌ای آدم‌گونه

نضناض؛ مار سیاه کویرهای جنوب با چهره‌ای آدم‌گونه

در متون کهن عجایب‌نامه، به ویژه در عجایب‌نامه‌ی همدانی، از ماری سیاه و افسانه‌ای به نام «نضناض» یاد شده است.

10

0

آپتار جُلی؛ شبح کودک‌ربای شب‌های ایرانشهر

آپتار جُلی؛ شبح کودک‌ربای شب‌های ایرانشهر

این شبح، وظیفه‌ای جز دزدیدن کودکان ندارد و در دل شب، هنگام تاریکی به خانه‌ها می‌آید و خردسالان را با خود می‌برد.

10

0

سمند اسلار؛ ماری دو سر با نگاه مرگبار در عجایب‌نامه‌ها

سمند اسلار؛ ماری دو سر با نگاه مرگبار در عجایب‌نامه‌ها

در متون کهن عجایب‌نامه‌ها، از مار افسانه‌ای به نام «سمند اسلار» یاد شده است که زیستگاهش در کشورهای جنوبی بوده.

13

0

نس دیو؛ دیو مونث مرگ و آلودگی در جهان‌بینی مزدیسنا

نس دیو؛ دیو مونث مرگ و آلودگی در جهان‌بینی مزدیسنا

در جهان‌بینی مزدیسنا، «نس دیو» یا «نسو» یکی از دیوهای بانفوذ و هراس‌انگیز است که با مرگ و آلودگی ناشی از تن بی‌جان پیوندی ناگسستنی دارد.

8

0

شوموت؛ جن سیاه دیوارها در باور مردم خراسان

شوموت؛ جن سیاه دیوارها در باور مردم خراسان

در باورهای عامیانه‌ی مردم روستای چناران در خراسان رضوی، از جنی به نام «شوموت» یاد شده است.

11

0

دیو سپید؛ فرمانروای دیوان مازندران در خان هفتم رستم

دیو سپید؛ فرمانروای دیوان مازندران در خان هفتم رستم

نبرد رستم با دیو سپید، واپسین و مهم‌ترین خان از هفت‌خان رستم در شاهنامه فردوسی است.

83

0

ملمداس؛ زن اغواگر و مرگبار در فولکلور جنوب ایران

ملمداس؛ زن اغواگر و مرگبار در فولکلور جنوب ایران

ملمداس یکی از موجودات افسانه‌ای و هراس‌انگیز در باورهای عامه‌ی ایران است که بیش‌تر در روایت‌های مردم جنوب کشور، به ویژه جزیره‌ی هرمز و سواحل خلیج فارس، حضور دارد.

116

0

خزروان؛ دیو سیاه و فرزند اهریمن در شاهنامه

خزروان؛ دیو سیاه و فرزند اهریمن در شاهنامه

خَزَروان نام یکی از دیوان کهن در اساطیر ایرانی است که در شاهنامه‌ی فردوسی از او به عنوان پور اهریمن یاد می‌شود.

186

0

بابا دریا؛ هیولای ساحلی در فولکلور جنوب ایران

بابا دریا؛ هیولای ساحلی در فولکلور جنوب ایران

بابا دریا که در برخی روایت‌ها با نام پدر دریا شناخته می‌شود، یکی از موجودات افسانه‌ای فولکلور ایران است.

166

0

آل؛ موجودی اهریمنی در باورهای عامه ایران

آل؛ موجودی اهریمنی در باورهای عامه ایران

آل یکی از شناخته‌شده‌ترین موجودات افسانه‌ای در باورهای عامه‌ی ایرانی است که بیش‌تر با زایمان، زنان تازه‌زا و خطرهای پیرامون تولد پیوند دارد.

257

0

اکوان دیو؛ دیوی نیرنگ باز در شاهنامه فردوسی

اکوان دیو؛ دیوی نیرنگ باز در شاهنامه فردوسی

اکوان دیو یکی از دیوان شناخته شده در شاهنامه‌ی فردوسی است که در دوران پادشاهی کیخسرو پدیدار می‌شود.

163

0

شبرنگ بهزاد؛ اسب فرازمینی سیاوش در شاهنامه

شبرنگ بهزاد؛ اسب فرازمینی سیاوش در شاهنامه

شبرنگ بهزاد نام اسب افسانه‌ای سیاوش در شاهنامه‌ی فردوسی است؛ اسبی که پس از مرگ سیاوش، به فرزند او کیخسرو می‌رسد و در سرنوشت این خاندان نقشی مهم ایفا می‌کند.

375

0

مردخوار یا مانتیکور؛ هیولای افسانه ای ایران باستان

مردخوار یا مانتیکور؛ هیولای افسانه ای ایران باستان

مردخوار یا مانتیکور یکی از موجودات افسانه‌ای کهن است که ریشه‌ی آن به اساطیر ایران باستان بازمی‌گردد.

378

0

گاو بالدار (لاماسو)؛ نگهبان مقدس در اساطیر و هنر باستان

گاو بالدار (لاماسو)؛ نگهبان مقدس در اساطیر و هنر باستان

گاو بالدار یا لاماسو یکی از شناخته‌شده‌ترین موجودات اسطوره‌ای جهان باستان است که در فرهنگ‌های گوناگون با نام‌ها و صورت‌های متفاوت حضور دارد.

374

0

سیمرغ؛ پرنده خرد و راز

سیمرغ؛ پرنده خرد و راز

سیمرغ یکی از مهم‌ترین و تاثیرگذارترین پرندگان اسطوره‌ای در فرهنگ و ادبیات ایران است و جایگاهی محوری در اساطیر، متون حماسی و آثار عرفانی دارد.

262

0

چمروش؛ پرنده نگهبان و پاسدار ایران زمین

چمروش؛ پرنده نگهبان و پاسدار ایران زمین

چمروش یکی از موجودات اسطوره‌ای مهم در فرهنگ و اساطیر ایران است که به عنوان پرنده‌ای غول‌آسا و مدافع سرزمین ایران شناخته می‌شود.

376

0

شاهماران؛ بانوی مارها و نماد دانایی

شاهماران؛ بانوی مارها و نماد دانایی

شاهماران که در زبان کردی با نام شاماران شناخته می شود، موجودی اسطوره ای در فرهنگ کردی، ایرانی، ارمنی، ترکی و عراقی است.

404

0

اشوزوشت یا مرغ بهمن؛ جغد مقدس در اسطوره‌های ایرانی

اشوزوشت یا مرغ بهمن؛ جغد مقدس در اسطوره‌های ایرانی

اشوزوشت که با نام مرغ بهمن نیز شناخته می شود، جغدی افسانه‌ای در اسطوره‌های ایرانی است که جایگاهی ویژه در تقابل میان نیروهای نیکی و پلیدی دارد.

320

0

دوال پا؛ موجود فریبکار در باورهای عامیانه ایرانی

دوال پا؛ موجود فریبکار در باورهای عامیانه ایرانی

در باورهای عامیانه ایرانی، موجودی افسانه‌ای به نام دوال پا شناخته می‌شود که نمونه‌ای روشن از پیوند ترس، فریب و ناتوانی انسان در روایت‌های کهن است.

497

0

اژدها؛ نماد قدرت، ویرانگری و خرد در اساطیر

اژدها؛ نماد قدرت، ویرانگری و خرد در اساطیر

اژدها یکی از کهن‌ترین و شناخته‌شده‌ترین موجودات افسانه‌ای در فرهنگ‌های مختلف جهان است.

182

0