فرهنگ

کئوشک آدام؛ کوتوله جاودان جنگل‌های رامیان

کئوشک آدام؛ کوتوله جاودان جنگل‌های رامیان

در باورهای عامیانه‌ی مردم ترکان قزلباش شهرستان رامیان در استان گلستان، از موجودی افسانه‌ای به نام «کئوشک آدام» یاد شده است.

13

0

یدّی باجی؛ سنگ هفت خواهر در کوه‌های گیوی

یدّی باجی؛ سنگ هفت خواهر در کوه‌های گیوی

در باورهای عامیانه‌ی مردم شهر گیوی در استان اردبیل، تکه‌سنگی بزرگ و شگفت‌انگیز در دل کوه وجود دارد که پیکر هفت زن و کودکی را که بر دوش یکی از آنان نشسته، به خاطر می‌آورد.

9

0

خنّاسه؛ شبح خندان نخلستان‌های سده

خنّاسه؛ شبح خندان نخلستان‌های سده

در باورهای عامیانه‌ی مردم روستای سده (از توابع استان فارس)، از موجودی به نام «خنّاسه» یاد شده است.

13

0

گاوماهی؛ ساختار اساطیری جهان در باورهای ایرانیان باستان

گاوماهی؛ ساختار اساطیری جهان در باورهای ایرانیان باستان

در اساطیر و باورهای کهن ایرانی، تصویر جهان بر پایه‌ی موجودی شگفت‌انگیز به نام «گاوماهی» ترسیم شده است.

11

0

واسی؛ ماهی غول‌پیکر پاسدار دریای فراخکرت

واسی؛ ماهی غول‌پیکر پاسدار دریای فراخکرت

در کتاب بندهش، از ماهی اساطیری به نام «واسی» یاد شده است که آفریده‌ی اهورامزدا است و در دریای «فراخکرت» (اقیانوس اساطیری پیرامون جهان) زندگی می‌کند.

22

0

مَشی و مَشیانه؛ نخستین زوج انسانی در اساطیر ایران

مَشی و مَشیانه؛ نخستین زوج انسانی در اساطیر ایران

در اساطیر ایران، به روایت کتاب بندهش، داستان آفرینش انسان با کیومرث (نخستین انسان) آغاز می‌شود.

23

0

خاله کوکو؛ پرنده دوچهره شب‌های طالخونچه

خاله کوکو؛ پرنده دوچهره شب‌های طالخونچه

در باورهای عامیانه‌ی مردم طالخونچه (از توابع اصفهان)، از پرنده‌ای افسانه‌ای به نام «خاله کوکو» یا «خاله زرا» یاد شده است.

23

0

کرشفت؛ مرغ سخنگو و رهبر مرغان گوشت‌خوار در اساطیر ایران

کرشفت؛ مرغ سخنگو و رهبر مرغان گوشت‌خوار در اساطیر ایران

در اساطیر ایران و متون کهن زرتشتی، از پرنده‌ای اسطوره‌ای به نام «کرشفت» یا «کرشفت مرغ» یاد شده است.

29

0

همای؛ مرغ سعادت و نماد فرخندگی در فرهنگ ایران

همای؛ مرغ سعادت و نماد فرخندگی در فرهنگ ایران

در ادبیات و اساطیر ایران، «هما» یا «همای» جایگاهی والا و نمادین دارد. این پرنده که در راسته‌ی شکاریان قرار می‌گیرد، در فرهنگ عامه به «مرغ سعادت» شهرت یافته است.

24

0

کمک؛ پرنده غول‌آسای خشکسالی در متون پهلوی

کمک؛ پرنده غول‌آسای خشکسالی در متون پهلوی

در متون کهن پهلوی، به ویژه در روایت «صد در بندهشن»، از پرنده‌ای غول‌پیکر و ویرانگر به نام «کمک» یا «کمک مرغ» یاد شده است.

26

0

دیدومک؛ پرنده شوم و مبارک شب‌های کوخرد

دیدومک؛ پرنده شوم و مبارک شب‌های کوخرد

در باورهای عامیانه‌ی مردم کوخرد در استان هرمزگان، از پرنده‌ای به نام «دیدومک» یاد شده است.

38

0

وقه؛ پرنده شوم شب‌های دزفول

وقه؛ پرنده شوم شب‌های دزفول

در باورهای عامیانه‌ی مردم جنوب ایران، به ویژه در دزفول، از پرنده‌ای افسانه‌ای به نام «وقه» یاد شده است.

52

0

مرغ شو؛ مرغ طلایی خون‌آشام شب‌های کرمان

مرغ شو؛ مرغ طلایی خون‌آشام شب‌های کرمان

در باورهای عامیانه‌ی مردم جنوب کرمان، از پرنده‌ای شوم و افسانه‌ای به نام «مرغ شو» یاد شده است.

28

0

دیو اسپنجروش؛ همکار دیو خشکسالی و دشمن آذرخش

دیو اسپنجروش؛ همکار دیو خشکسالی و دشمن آذرخش

در اساطیر مزدیسنا، دیوی به نام «اسپنجروش» یا «اسپنجر» جایگاه ویژه‌ای دارد. او همکار دیو «اپوش» (دیو خشکسالی) است و هم‌چون او دشمنی دیرینه با باران و آبادانی دارد.

26

0

پولاد غُندی؛ سپهدار دیوان جنگی مازندران در شاهنامه

پولاد غُندی؛ سپهدار دیوان جنگی مازندران در شاهنامه

پولاد غُندی از دیوهای نامدار مازندران در شاهنامه است که در روزگار آغازین پادشاهی کیکاووس، فرماندهی سپاه دیوان جنگی را بر عهده داشت.

41

0

کناس دیو؛ دیو مردارخوار فرامرزنامه و نگهبان گنج ضحاک

کناس دیو؛ دیو مردارخوار فرامرزنامه و نگهبان گنج ضحاک

در کتاب فرامرزنامه، از دیوی مردارخوار به نام «کناس دیو» یاد شده است که فرامرز، پهلوان بزرگ ایرانی، او را شکست می‌دهد.

40

0

ویزرش دیو؛ عذاب‌دهنده روان گناهکاران در گذرگاه پل چینوت

ویزرش دیو؛ عذاب‌دهنده روان گناهکاران در گذرگاه پل چینوت

در اندیشه‌ی مزدیسنا، پس از مرگ گناهکار، روان او تا سه شبانه‌روز هم‌چنان در جهان خاکی می‌ماند و بر گرد پیکر بی‌جان خود می‌گردد و شیون می‌کند.

37

0

کاوره بری؛ دیو کوچ‌رو

کاوره بری؛ دیو کوچ‌رو

در باورهای عامیانه‌ی مردم کرمانشاه، ایلام و کردستان، از دیوی به نام «کاوره بری» یاد شده است.

37

0

بزدیوان؛ دیوهای آبزی شمال ایران

بزدیوان؛ دیوهای آبزی شمال ایران

در باورهای عامیانه‌ی مردم مناطق شمالی فلات ایران و نیز برخی دیگر از نقاط کشور، از گروهی از دیوها به نام «بزدیوان» یاد شده است.

58

0

فولادزره؛ عفریت شاخ‌دار و عاشق‌پیشه

فولادزره؛ عفریت شاخ‌دار و عاشق‌پیشه

فولادزره نام یکی از شخصیت‌های منفی و قدرتمند داستان کهن «امیرارسلان نامدار» است. او عفریتی شاخ‌دار و بزرگ با نیروی جادویی است که می‌تواند در آسمان پرواز کند.

69

0

خورتان خلی؛ جن پلیدی که از آتش برخاست

خورتان خلی؛ جن پلیدی که از آتش برخاست

در باورهای عامیانه‌ی مردم منطقه‌ی رودقات در نزدیکی تبریز، از جنی افسانه‌ای به نام «خورتان خلی» یاد شده است.

74

0

پا کشک؛ شکارچی آبزی دزفول

پا کشک؛ شکارچی آبزی دزفول

در باورهای عامیانه‌ی مردم دزفول در استان خوزستان، از موجودی آبی به نام «پا کِشَک» (یا پاکشک) یاد شده است.

64

0

بمبره ترو؛ جن فریبکار شب‌های دزفول و شوشتر

بمبره ترو؛ جن فریبکار شب‌های دزفول و شوشتر

در باورهای عامیانه‌ی مردم دزفول و شوشتر در استان خوزستان، از جنی به نام «بمبره ترو» یاد شده است.

67

0

پری دریایی؛ موجودی نیمه‌انسان و نیمه‌ماهی در خلیج فارس

پری دریایی؛ موجودی نیمه‌انسان و نیمه‌ماهی در خلیج فارس

در باورهای عامیانه‌ی مردم هرمزگان، از موجودی افسانه‌ای به نام «پری دریایی» یاد شده است.

99

0