نویسنده: امین حسنی
بازدید: 31
ایجاد: 07:41:53 2024/02/18
بررسی: 07:53:50 2024/02/18

مخالفت برخی افراد با برگزاری یک جشنِ غیرایرانی به نام «ولنتاین» به بهانه‌ی ابراز دوست داشتن، چند سال است سبب شده جشن «سپندارمذگان» مورد توجه قرار گیرد تا آن دسته از افرادی که نمی‌خواهند در یک مناسبت غربی، عشق را به یکدیگر یادآوری کنند، در این گاه‌شمار ایرانی به یادِ هم باشند؛ اما آیا «سپندارمذگان» هم مانند «ولنتاین» صرفا مناسبتی برای گرامی داشتنِ عشق و دوست داشتن است؟

سپندارمذگان از لغت باستانی «سپنته آرمَئیتی» ریشه گرفته است که بخش اول یعنی «سپنته» طیف معنایی گسترده‌ای دارد، اما در کیشِ زرتشتی از آن با عنوان برکت‌بخشی، افزونی و اثربخشی یاد می‌شود. درباره‌ی بخش دوم یعنی «آرمئیتی» نیز مفاهیمی مانند منشِ آرام، مهربانی، سازگاری،‌ دوستی و آرامش عنوان شده است.

در مفهومی دیگر «سپندارمذ» هیئتِ یکی از ۷ «اَمشاسپَندان» است. امشاسپندان موجوداتی مینوی هستند که در کیشِ زرتشتی پس از اهورامزدا به عنوان همکاران او شناخته می‌شوند. امشاسپندان تجلی نیکی‌های مهم مانند پندار نیک،‌ راستی و... در اهورامزدا به شمار می‌آیند و به نوعی نماینده‌ی او در امر آفرینش، هدایت انسان و راهیابی او به سعادت هستند. در واقع «سپندارمذ» یک مفهوم انتزاعی و ایزدماده‌ای است که با خدایان ماده در این باور کهن در ارتباط است.

زن در فرهنگ ایرانی سنگ صبور خانواده است و بر اساس این باور، درست مانند زمین که مشکلات در بستر آن اتفاق می‌افتد و در همان نقطه هم برطرف می‌شود، تمام مشکلات خانواده نیز در دامان زن مطرح و مرتفع می‌شود.

پیوندی میان زن و زمین

بنابر باورهای کیش زرتشتی، «سپندارمذ» موکل زمین است. یکی از ویژگی‌های مهم زمین برکت‌بخشی، بخشندگی و بردباری است که می‌تواند نیازهای مادی ما از قبیل سکونت، رویش رُستنی‌ها از زمین و... تامین کند. بنابراین زمین مایه‌ی برکت و عنصری مادینه تلقی می‌شود.

زن نیز در فرهنگ ایرانی پیوند نزدیکی با «سپنته آرمئیتی» و زمین دارد. بنابراین می‌توان گفت زن، صورت نمادین زمین است که در او هم برکت‌بخشی، بردباری، تداوم نسل و ادامه حیات وجود دارد. زن در فرهنگ ایرانی سنگ صبور خانواده است و بر اساس این باور، درست مانند زمین که مشکلات در بستر آن اتفاق می‌افتد و در همان نقطه هم برطرف می‌شود، تمام مشکلات خانواده نیز در دامان زن مطرح و مرتفع می‌شود.

تجلیِ عشق با رسیدن به قدرت بخشش

بر اساس باورهای قدیمی رسالت انسان پیروزی خیر بر شّر است چرا که در این صورت انسان در زندگی نیرومند شده و به قدرتِ بخشش و آفرینشی می‌رسد که آن را تجلی عشق می‌دانیم که با دوست داشتن یکی می‌شود. این‌جاست که وقتی انسان‌ها (بنابر باورهای ایرانی) به توانایی تشکیل خانواده می‌رسند، بدون هیچ چشم‌داشتی دارایی‌ها،‌ دانش، نیروی جوانی و... را به یکدیگر و سپس به فرزندان می‌بخشند.

این مادرانگی در فرهنگ ایرانی همانند زمین، از زن یک موجود ایثارگر ساخته است که بخشنده است و خود را ایثار می‌کند. این بخشندگی ناشی از نیاز نیست و از توانایی زن سرچشمه گرفته و تجلی عشق است. در حقیقت بر اساس باورهای ایرانی، انسانی که به دنبال کمال است باید خلق کند و ببخشد و در نتیجه فردی با این ویژگی‌ها می‌تواند دیگری را هم دوست داشته باشد و به این واسطه به جاودانگی برسد. عشق تنها یک هوس و نگاه اِروتیک نیست؛ صورتِ اصلی و نهایی آن، عشق عمیق انسان به هستی است.

مرد ایرانی در مناسبتِ سپندارمذگان که پنجمین روز از اسفند در تقویم باستانی است را جشن می‌گرفته و برای زن هدیه‌ای تهیه می‌کرده است. شواهدی وجود دارد که در سده‌ی چهارم هجری با این‌که اسلام به ایران رسیده بود، باز هم این رسم برای تکریم زنان برگزار می‌شد

گرامی‌داشتن زنان در روز «مَردگیران»

این مناسبت در تقویم زرتشتی حفظ شده است. مرد ایرانی در طول تاریخ مناسبتِ «سپندارمذگان» که پنجمین روز از ماه اسفند در تقویم باستانی ایران است را جشن می‌گرفته و برای زن هدیه‌ای تهیه می‌کرده است. این رسم با عنوان «مَردگیران» یا «مُردگیران» شناخته می‌شود و شواهدی وجود دارد که در سده‌ی چهارم هجری با این‌که اسلام به ایران رسیده بود، باز هم این رسم برای تکریم زنان برگزار می‌شد تا از زنان به دلیل جایگاهی که داشته‌اند تقدیر شود. زن حکم شیرازه‌ی کتاب زندگی، مرد حکم جلدِ کتاب و فرزندان حکم ورق‌های کتاب را دارد؛ بنابراین اگر شیرازه نباشد گویی کتابی هم وجود ندارد.

«سپندارمذگان»؛ تکریم عشق با فلسفه عمیق

جشن «سپندارمذگان» یک مناسبت مورد نیاز در دنیای امروز است که باید آن را از سایر مناسبت‌هایی مانند ولنتاین که به ظواهر عشق می‌پردازد جدا کرد. «سپندارمذگان» مفهومی چند وجهی است که تنها یکی از مفاهیم‌ آن، تکریم عشق با فلسفه‌ی عمیق و جدا از ظواهر دنیایی است.

در پاسخ به این‌که چرا در برخی منابع «سپندارمذگان» 5 اسفندماه و در منابع دیگری 29 بهمن‌ماه قید شده است می‌توان گفت که در کیش زرتشت هر روز در ماه به نام یک ایزد است و هر زمان که نام روز و نام ماه با هم تلاقی داشتند آن روز را جشن می‌گرفتند، اما بعد از دوره‌ی پهلوی به دلیل تغییر ساختار تقویم که 6 ماه را 31 روزه و 6 ماه دیگر را 30 روزه در نظر گرفتند، این تاریخ به 29 بهمن تغییر کرده است.

سپندارمذگان - ولنتاین ایرانی؟! سپندارمذگان - ولنتاین ایرانی؟! سپندارمذگان - 2024-02-18 07:53:50+3:30 مخالفت برخی افراد با برگزاری یک جشنِ غیرایرانی به نام «ولنتاین» به بهانه‌ی ابراز دوست داشتن، چند سال است سبب شده جشن «سپندارمذگان» مورد توجه قرار گیرد تا آن دسته از افرادی که نمی‌خواهند در یک مناسبت غربی، عشق را به یکدیگر یادآوری کنند. میراث فرهنگی ناملموس, سپندارمذگان, YaldaMedTour Barajin Salamat Road +98 Qazvin Qazvin, Qazvin Province, Iran. , info@yaldamedtour.com
img

دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی برای این محتوا درج نشده است. با درج دیدگاه خود، اولین نفر باشید!