فرهنگ

خیربرکر؛ فرشته بخشنده رزق و روزی در باور مردم لرستان

خیربرکر؛ فرشته بخشنده رزق و روزی در باور مردم لرستان

در باورهای عامیانه‌ی مردم لرستان و به ویژه در فرهنگ قوم لک، از موجودی فرشته‌صفت و نیکوکار به نام «خیربرکر» (یا خیربراکر) یاد شده است.

94

0

پیرزن مارکو؛ شبح ترسناک کودکان در روستاهای کبودرآهنگ

پیرزن مارکو؛ شبح ترسناک کودکان در روستاهای کبودرآهنگ

در باورهای عامیانه‌ی مردم روستاهای کبودرآهنگ در استان همدان، از موجودی اسرارآمیز به نام «پیرزن مارکو» یاد شده است.

82

0

آج آنقیران؛ جن سوراخ‌ها و زیرشیروانی‌های تبریز

آج آنقیران؛ جن سوراخ‌ها و زیرشیروانی‌های تبریز

در باورهای عامیانه‌ی مردم تبریز، از جنی به نام «آج آنقیران» یاد شده است.

99

0

ام خضره و اللیف؛ پیرزن شاخ‌برگی که کودکان را در نخلستان می‌دزدد

ام خضره و اللیف؛ پیرزن شاخ‌برگی که کودکان را در نخلستان می‌دزدد

در باورهای عامیانه‌ی مردم شهرستان شادگان در استان خوزستان، از موجودی ترسناک به نام «ام خضره و اللیف» یاد می‌شود.

96

0

آرودا؛ ایزد نگهبان یکپارچگی جهان در باور مردم کرمانشاه

آرودا؛ ایزد نگهبان یکپارچگی جهان در باور مردم کرمانشاه

در باور مردم کرمانشاه، از ایزدی به نام «آرودا» یاد شده است که نقش محافظت از جهان را بر دوش دارد.

80

0

هورا؛ ایزد آفرینش و زندگی در باور مردم کرمانشاه

هورا؛ ایزد آفرینش و زندگی در باور مردم کرمانشاه

در باور مردم کرمانشاه، ایزدی به نام «هورا» جایگاه ویژه‌ای دارد. او ایزد خلقت و زندگی است و نمادش خورشید فروزان یا مارپیچ طلایی می‌باشد.

76

0

مارسپند؛ ایزد گفتار مقدس و پیام‌آور هرمزد

مارسپند؛ ایزد گفتار مقدس و پیام‌آور هرمزد

در کیهان‌شناسی آیین زرتشتی، مارسپند یکی از ایزدان برجسته‌ای است که تجلی «گفتار نیک» و «سخن مقدس» به شمار می‌رود.

89

0

گوجه فرفر؛ پسربچه سوار بر گوجه‌فرنگی که کودکان تنبل را می‌جوشاند

گوجه فرفر؛ پسربچه سوار بر گوجه‌فرنگی که کودکان تنبل را می‌جوشاند

در باورهای عامیانه‌ی مردم شیراز، از موجودی ترسناک و در عین حال شگفت‌انگیز به نام «گوجه فرفر» یاد می‌شود.

107

0

خاله غولک؛ شبح کودک‌ربای شب‌های جهرم

خاله غولک؛ شبح کودک‌ربای شب‌های جهرم

در باورهای عامیانه‌ی مردم شهرستان جهرم در استان فارس، از موجودی ترسناک به نام «خاله غولک» یاد شده است.

93

0

مهر گیاه (مردم گیاه)؛ ریشه‌ای آدم‌نما در میان افسانه‌ها و باورهای جهان

مهر گیاه (مردم گیاه)؛ ریشه‌ای آدم‌نما در میان افسانه‌ها و باورهای جهان

در فرهنگ عامه‌ی ایران و بسیاری از سرزمین‌های دیگر از هیمالیا و آسیای غربی تا اروپا، از گیاهی شگفت‌انگیز به نام مهرگیاه یا مردم‌گیاه یاد شده است.

91

0

نضناض؛ مار سیاه کویرهای جنوب با چهره‌ای آدم‌گونه

نضناض؛ مار سیاه کویرهای جنوب با چهره‌ای آدم‌گونه

در متون کهن عجایب‌نامه، به ویژه در عجایب‌نامه‌ی همدانی، از ماری سیاه و افسانه‌ای به نام «نضناض» یاد شده است.

99

0

آپتار جُلی؛ شبح کودک‌ربای شب‌های ایرانشهر

آپتار جُلی؛ شبح کودک‌ربای شب‌های ایرانشهر

این شبح، وظیفه‌ای جز دزدیدن کودکان ندارد و در دل شب، هنگام تاریکی به خانه‌ها می‌آید و خردسالان را با خود می‌برد.

80

0

سمند اسلار؛ ماری دو سر با نگاه مرگبار در عجایب‌نامه‌ها

سمند اسلار؛ ماری دو سر با نگاه مرگبار در عجایب‌نامه‌ها

در متون کهن عجایب‌نامه‌ها، از مار افسانه‌ای به نام «سمند اسلار» یاد شده است که زیستگاهش در کشورهای جنوبی بوده.

94

0

نس دیو؛ دیو مونث مرگ و آلودگی در جهان‌بینی مزدیسنا

نس دیو؛ دیو مونث مرگ و آلودگی در جهان‌بینی مزدیسنا

در جهان‌بینی مزدیسنا، «نس دیو» یا «نسو» یکی از دیوهای بانفوذ و هراس‌انگیز است که با مرگ و آلودگی ناشی از تن بی‌جان پیوندی ناگسستنی دارد.

87

0

شوموت؛ جن سیاه دیوارها در باور مردم خراسان

شوموت؛ جن سیاه دیوارها در باور مردم خراسان

در باورهای عامیانه‌ی مردم روستای چناران در خراسان رضوی، از جنی به نام «شوموت» یاد شده است.

98

0

دیو سپید؛ فرمانروای دیوان مازندران در خان هفتم رستم

دیو سپید؛ فرمانروای دیوان مازندران در خان هفتم رستم

نبرد رستم با دیو سپید، واپسین و مهم‌ترین خان از هفت‌خان رستم در شاهنامه فردوسی است.

181

0

ملمداس؛ زن اغواگر و مرگبار در فولکلور جنوب ایران

ملمداس؛ زن اغواگر و مرگبار در فولکلور جنوب ایران

ملمداس یکی از موجودات افسانه‌ای و هراس‌انگیز در باورهای عامه‌ی ایران است که بیش‌تر در روایت‌های مردم جنوب کشور، به ویژه جزیره‌ی هرمز و سواحل خلیج فارس، حضور دارد.

195

0

خزروان؛ دیو سیاه و فرزند اهریمن در شاهنامه

خزروان؛ دیو سیاه و فرزند اهریمن در شاهنامه

خَزَروان نام یکی از دیوان کهن در اساطیر ایرانی است که در شاهنامه‌ی فردوسی از او به عنوان پور اهریمن یاد می‌شود.

271

0

بابا دریا؛ هیولای ساحلی در فولکلور جنوب ایران

بابا دریا؛ هیولای ساحلی در فولکلور جنوب ایران

بابا دریا که در برخی روایت‌ها با نام پدر دریا شناخته می‌شود، یکی از موجودات افسانه‌ای فولکلور ایران است.

252

0

آل؛ موجودی اهریمنی در باورهای عامه ایران

آل؛ موجودی اهریمنی در باورهای عامه ایران

آل یکی از شناخته‌شده‌ترین موجودات افسانه‌ای در باورهای عامه‌ی ایرانی است که بیش‌تر با زایمان، زنان تازه‌زا و خطرهای پیرامون تولد پیوند دارد.

370

0

اکوان دیو؛ دیوی نیرنگ باز در شاهنامه فردوسی

اکوان دیو؛ دیوی نیرنگ باز در شاهنامه فردوسی

اکوان دیو یکی از دیوان شناخته شده در شاهنامه‌ی فردوسی است که در دوران پادشاهی کیخسرو پدیدار می‌شود.

227

0

شبرنگ بهزاد؛ اسب فرازمینی سیاوش در شاهنامه

شبرنگ بهزاد؛ اسب فرازمینی سیاوش در شاهنامه

شبرنگ بهزاد نام اسب افسانه‌ای سیاوش در شاهنامه‌ی فردوسی است؛ اسبی که پس از مرگ سیاوش، به فرزند او کیخسرو می‌رسد و در سرنوشت این خاندان نقشی مهم ایفا می‌کند.

481

0

مردخوار یا مانتیکور؛ هیولای افسانه ای ایران باستان

مردخوار یا مانتیکور؛ هیولای افسانه ای ایران باستان

مردخوار یا مانتیکور یکی از موجودات افسانه‌ای کهن است که ریشه‌ی آن به اساطیر ایران باستان بازمی‌گردد.

477

0

گاو بالدار (لاماسو)؛ نگهبان مقدس در اساطیر و هنر باستان

گاو بالدار (لاماسو)؛ نگهبان مقدس در اساطیر و هنر باستان

گاو بالدار یا لاماسو یکی از شناخته‌شده‌ترین موجودات اسطوره‌ای جهان باستان است که در فرهنگ‌های گوناگون با نام‌ها و صورت‌های متفاوت حضور دارد.

494

0