تعاملی؛ یاری‌رسان فریبکار بازارهای کرمانشاه

در باورهای عامیانه‌ی مردم کرمانشاه، از موجودی قدبلند و لاغر به نام «تعاملی» یاد شده است. او ظاهری مردم‌دار و خوش‌زبان دارد و در نگاه نخست، یاری‌رسانی مهربان به نظر می‌رسد که در تمامی امور به مردم، به ویژه پسران نوجوان، کمک می‌کند. اما این یاری‌گری نقابی است برای فریب؛ چرا که این نوجوانان، طعمه‌ی واقعی تعاملی هستند.

او پس از جلب اعتماد قربانیانش، آنان را به مکانی دور از چشم مردم می‌برد و نقشه‌ی شوم خود را عملی می‌سازد. در روزگاران کهن، طعمه‌های تعاملی بیش‌تر شاگردان و پادوهای بازار بودند. او با گشاده‌رویی و خوش‌اخلاقی در بردن و آوردن وسایل به حجره به آنان کمک می‌کرد و توجهشان را جلب می‌نمود، اما در زمانِ مناسب، با خنجری از پشت به آنان حمله می‌کرد و کار را یک‌سره می‌ساخت.

بر پایه‌ی برخی روایت‌ها، تعاملی هزار سال عمر دارد، اما چهره‌اش بیش از پنجاه سال نشان نمی‌دهد. این ویژگی، او را به موجودی رازآلود و فریبنده تبدیل کرده است که هرگز نمی‌توان سن واقعی و ماهیتش را حدس زد. امروز در کرمانشاه، وقتی صاحب‌مغازه شاگرد خود را پی کاری می‌فرستد و او دیر بازمی‌گردد، به کنایه می‌گویند: «مبادا گیر تعاملی افتادی.»

تعاملی را می‌توان با «بمبره ترو» در دزفول مقایسه کرد که او نیز با فریب و تغییر چهره، خود را به شکل دوست یا همکار فرد درمی‌آورد و قربانی را با خود می‌برد. هم‌چنین «دیو خان» در چاهشولی که با گوش‌های دراز خود به غیبت‌ها گوش می‌دهد، در نیرنگ و فریب با تعاملی هم‌خانواده است. در میان موجوداتی که با چهره‌ای مهربان اما باطنی شرور ظاهر می‌شوند، «قارا قرناق» در آق‌قلای گلستان نیز شباهتی به تعاملی دارد؛ او نیز شب‌ها با درخواست‌های فریبکارانه در خانه‌ها را می‌کوبد و خود را به شکل همسایه یا خویشاوند درمی‌آورد. اما تعاملی در فرهنگ کرمانشاه، چهره‌ای منحصربه‌فرد دارد؛ او نه یک هیولای آشکار، که یاری‌رسانی فریبکار است که در دل بازار و میان مردم عادی پنهان می‌شود و قربانیانش را با لبخند و خوش‌زبانی به کام مرگ می‌کشاند.