واسی؛ ماهی غول‌پیکر پاسدار دریای فراخکرت

در کتاب بندهش، از ماهی اساطیری به نام «واسی» یاد شده است که آفریده‌ی اهورامزدا است و در دریای «فراخکرت» (اقیانوس اساطیری پیرامون جهان) زندگی می‌کند. این ماهی چنان عظیم‌الجثه است که اگر کسی از صبح تا شب تاخت و تاز کند، نمی‌تواند از یک سوی بدن او به سوی دیگر برسد. نام دیگر او «پنچا سدورا» (به معنای پنجاه پر) است و به دلیل اندازه‌ی بزرگش، نگهبان تمامی موجودات نیک دانسته می‌شود.

ویژگی شگفت‌انگیز واسی، حساسیت بسیار بالای اوست؛ چنان که اگر حتی سوزنی در آب بیفتد، آن را حس می‌کند. این حساسیت، او را به محافظی بی‌همتا برای آب‌ها و موجودات ساکن دریا تبدیل کرده است.

واسی را می‌توان با «کمک» در متون پهلوی مقایسه کرد که هر دو موجوداتی غول‌پیکر و تاثیرگذار در نظم طبیعی جهان هستند. اما کمک پرنده‌ای ویرانگر و عامل خشکسالی است، در حالی که واسی ماهی‌ای نیک و نگهبان آفرینش به شمار می‌رود. هم‌چنین «کر» (نهنگ اساطیری) در اساطیر ایرانی که در زیر زمین جای گرفته و جهان را بر پشت خود نگه داشته، از نظر عظمت با واسی قابل مقایسه است، اما کر نقشی کیهانی و بنیادین‌تر دارد. در میان پرندگان اساطیری، «سیمرغ» و «کرشفت» نیز با عظمت و نقش نگهبانی خود، هم‌خانواده‌ی واسی به شمار می‌روند؛ اما سیمرغ در خشکی و کوهستان جای دارد و واسی در ژرفای آب‌ها!

اگر دوست دارید بیش‌تر با موجودات افسانه‌ای ایران آشنا شوید حتما سری به لینک دسته‌بندی موجودات افسانه‌ای ایران هم بزنید.