آج آنقیران؛ جن سوراخ‌ها و زیرشیروانی‌های تبریز

در باورهای عامیانه‌ی مردم تبریز، از جنی به نام «آج آنقیران» یاد شده است. این موجود در سوراخ‌های دیوارها، شکاف‌های کف اتاق و زیرشیروانی‌های خانه‌های قدیمی زندگی می‌کند. آن‌چه او را از دیگر جن‌های افسانه‌ای ایران متمایز می‌سازد، روش ترسناک آزار رساندن به انسان است. آج آنقیران حتی اگر انسان تنها نباشد و دیگرانی هم در کنارش باشند، با ایجاد سروصدایی مهیب و گوشخراش، قربانی خود را به درون سوراخ یا لانه‌اش می‌کشد.

واژه‌ی «آج» در ترکی آذربایجانی به معنای «گرسنگی» یا «آزار» است و «آنقیران» احتمالا تحریف شده‌ی واژه‌ای محلی به معنای «نقب زدن» یا «سوراخ کردن» می‌باشد. از این رو آج آنقیران را «جنی که از سوراخ آزار می‌رساند» نیز ترجمه کرده‌اند. بر پایه‌ی روایت‌های شفاهی تبریز، این جن در خانه‌های خالی از سکنه، زیر شیروانی‌های تار عنکبوتی و دیوارهای ترک خورده ساکن می‌شود. شب هنگام که صدای خراش یا فریادهای نامفهوم از پشت دیوار به گوش می‌رسد، مردم محلی می‌گویند آج آنقیران بیدار شده است. بزرگترها به کودکان هشدار می‌دادند که انگشتان خود را در سوراخ‌های دیوار فرو نبرند و نزدیک شکاف‌های کف خانه نخوابند، مبادا آج آنقیران آنان را به درون سیاهی بکشاند.

اگر دوست دارید بیش‌تر با موجودات افسانه‌ای ایران آشنا شوید حتما سری به لینک دسته‌بندی موجودات افسانه‌ای ایران هم بزنید.