منشور کوروش بزرگ

منشور کوروش یا استوانه‌ی کوروش لوحی از گل پخته است که در سال 538 پیش از میلاد به فرمان کوروش بزرگ هخامنشی نگاشته شد. این استوانه در موزه‌ی بریتانیا نگهداری می‌شود و بخش‌هایی از آن شکسته و مفقود شده‌است. نسخه‌ی دیگری از متن استوانه بر روی دو قطعه لوح گلی یافت شده که آن‌ها نیز در مجموعه‌ی بابلی موزه‌ی بریتانیا هستند و بازمانده‌ی نسخه‌ی بایگانی‌شده‌ی همین استوانه دانسته می‌شوند.

نیمه‌ی نخست این لوح از زبان رویدادنگاران بابلی و نیمه‌ی پایانی آن، سخنان و دستورهای کوروش است که همگی به زبان و خط میخی اکدی (بابلی نو) نوشته شده‌است. این استوانه در سال 1879 میلادی (1258 خورشیدی) در نیایشگاه اسَگیله در شهر بابل باستانی کشف شد. نام دبیر و نگارنده‌ای که از متن استوانه‌ی کوروش نسخه‌برداری کرده قیشتی-مردوک بوده ولی نام دبیری که متن اصلی را نوشته، مشخص نیست.

دبیران بابلی در نوشتن استوانه‌ی کوروش، از سنت هزار ساله‌ی کتیبه‌های ساختمانی سلطنتی آشوری و بابلی الهام گرفتند. در چنین متن‌هایی پادشاهان نه تنها ساخت و بازسازی پرستشگاه، کاخ، برج  و بارو، آبراهه، و دیگر فعالیت‌های عمومی را یادآور شده‌اند، بلکه از این فرصت برای زنده نگاه داشتن نام، تبارنامه، القاب و صفات خود، پشتیبانی خدایان از فرمانروایی خویش استفاده کردنده‌اند.