حلقه قدرت اَرگان

حلقه‌ی قدرت اَرگان یک اثر باستانی رازآمیز متعلق به حدود هزاره‌ی دوم پیش از میلاد و دوره‌ی عیلامی است که در محوطه‌ی تاریخی ارجان در استان خوزستان و شهرستان بهبهان کشف شده و در موزه‌ی ایران باستان نگهداری می‌شود.

ارگان (ارجان) نام شهر باستانی و استانی متعلق به دوره‌ی عیلام میانی‌ست که در مرز خوزستان و فارس واقع‌شده است. بقایای شهر در 12 کیلومتری شمال شرقی بهبهان در دو طرف رود مارون قرار دارد. در سال 1361 خورشیدی در نزدیکی این محوطه، آثار یک آرامگاه متعلق به حدود هزاره‌ی دوم پیش از میلاد و دوره‌ی عیلامی کشف شد. این آرامگاه حاوی تابوتی بزرگ از جنس مفرغ بود که به همراه آن یک حلقه‌ی طلایی، 98 دکمه‌ی زرین، یک خنجر، یک میله‌ی نقره‌ای، تُنگ و ساغر و یک سینی و ده ظرف استوانه‌ای شکل برنزی متعلق به 800 سال پیش از میلاد، پیدا شد.  

ویژگی این آرامگاه استفاده از ملاط قیر و اندودِ گچ برای جلوگیری از نفوذ رطوبت هم‌جواری با رودخانه‌ی مارون بوده است.

یکی از کشفیات مهم این محوطه‌ی تاریخی، حلقه‌ی اسرارآمیزِ زرینی بود که در دست چپ متوفی قرار داشت و به حلقه قدرت ارجان معروف شد. این حلقه دارای دسته‌ی استوانه‌ای هلالی شکل تو خالی است، که دو انتهای آن به دو صفحه بیضی‌شکل ختم می‌شود. قسمت داخلی این صفحه‌ها به طور قرینه با نقش دو شیر بالدار که در دو طرف درخت مقدس ایستاده‌اند، تزیین شده است. دورتادور نقوش نقش گیس‌باف دیده می‌شود. در زیر پای شیرها سه ردیف نقش به صورت طاق هلالی شکل کنده شده و بر روی دسته، شیارهایی ایجاد شده که انتهای آن‌ها به یک گل دوازده پر در قسمت بیرونی دو صفحه، ختم می‌شود. این حلقه دارای کتیبه‌ای به خط میخی عیلامی در قسمت دسته است که ترجمه‌ی آن کیدین هوتران؛ پسر کورولوش است.