تالاب ناصری

نام‌های دیگر مکان

• تالاب نیشکر
• تالاب خرمشهر

موقعیت جغرافیایی تالاب ناصری

تالاب ناصری در استان خوزستان، در 16 کیلومتری شمال شهرستان خرمشهر واقع شده است. این تالاب در مسیر شمال جاده ترانزیتی خرمشهر به اهواز و در اراضی غرب راه‌آهن قرار دارد. 

وسعت تالاب ناصری در منابع مختلف بین 9 هزار و 600 هکتار تا 29 هزار و 700 هکتار گزارش شده است. عمق آن حدود دو متر است و از نظر طبقه‌بندی اکوسیستم‌های آبی، جزو اکوسیستم‌های لب‌شور و شور قرار می‌گیرد. با توجه به آب‌وهوای گرم خوزستان، بهترین زمان برای بازدید از این تالاب، فصل‌های پاییز، زمستان و بهار است که پرندگان مهاجر نیز در این تالاب حضور دارند.

تالاب ناصری به عنوان زیستگاهی مناسب برای پرندگان مهاجر و بومی محسوب می‌شود. بر اساس سرشماری‌های محیط‌زیست، تاکنون 41 گونه‌ی پرنده‌ی آبزی و کنارآبزی در این تالاب شناسایی شده است. از مهم‌ترین گونه‌های پرندگان این تالاب می‌توان به فلامینگو، حواصیل زرد، باکلان، خوتکا، کاکایی صورتی، چنگر معمولی، آبچلیک پاسرخ، آوست، تنجه، گیلار، فیلوش، سرسبز، نوک‌پهن، سرحنایی، اردک ارده‌ای و پلیکان اشاره کرد. هر سال از 15 اسفند ماه، تخم‌گذاری و جوجه‌آوری پرندگان آغاز می‌شود و به مدت شش ماه هرگونه شکار و صید پرندگان ممنوع و غیرقانونی خواهد بود.

علاوه بر پرندگان، تالاب ناصری زیستگاه انواع آبزیان از جمله ماهی‌های بیاح، شانک، شلج، بوشلمبو و هم‌چنین میگو و خرچنگ آب‌های شیرین است. در حاشیه‌ی تالاب نیز گیاهان علف‌شور و گز می‌رویند که به مکانی امن برای زندگی جانوران گوناگون تبدیل شده‌اند.

سیر تاریخی و فرهنگی تالاب ناصری

تالاب ناصری یکی از تالاب‌های انسان‌ساخت (مصنوعی) ایران است که در سال 1378 خورشیدی شکل گرفته است. این تالاب در نتیجه‌ی تخلیه زه‌آب‌های کشاورزی دو واحد بزرگ کشت و صنعت نیشکر به نام‌های میرزا کوچک خان و امیرکبیر، که در محدوده‌ی غرب رودخانه کارون واقع هستند، به وجود آمده است.

وجه تسمیه‌ی این تالاب به نام «ناصری»، برگرفته از نام عبدعلی ناصری؛ عضو هیات علمی دانشکده‌ی علوم آب دانشگاه شهید چمران اهواز است که ایده‌ی ایجاد این تالاب را مطرح کرد. نام دیگر آن یعنی «تالاب نیشکر» نیز به دلیل ارتباط مستقیم آن با زه‌آب مزارع نیشکر به این تالاب اطلاق شده است.

این تالاب طی بیش از یک دهه از تجمیع پساب‌های کشاورزی در مرز ایران و عراق در خرمشهر ایجاد شده است و تاکنون مقالات علمی بسیاری درباره‌ی آن تالیف و تهیه شده است. تالاب ناصری امروز به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری طبیعی خوزستان شناخته می‌شود و به دلیل موقعیت خاص خود در نزدیکی مناطق جنگی جنوب، توانسته است نقشی دوگانه در بازسازی چهره‌ی طبیعی منطقه و جذب گردشگر ایفا کند.

پیشنهاد برای دیدن تالاب ناصری

بازدید از تالاب ناصری را می‌توانید با سفری به شهرستان خرمشهر و دیدن دیگر جاذبه‌های تاریخی و طبیعی این منطقه تلفیق کنید. در این تالاب می‌توانید به قایق‌سواری بپردازید و از تماشای مناظر بکر و آرامش‌بخش آن لذت ببرید. ماهیگیری نیز یکی از فعالیت‌های محبوب در این تالاب است که مورد توجه گردشگران و مردم محلی قرار دارد. با توجه به حضور پرندگان مهاجر در فصول سرد سال، بهترین زمان برای تماشای تنوع زیستی این تالاب، فصل‌های پاییز و زمستان است. جاذبه‌های دیدنی نزدیک به تالاب ناصری شامل رودخانه‌ی کارون، اروندرود، کانال عضدی، قصر فیلیه (کاخ شیخ خزعل)، اسکله‌ی قایقرانی خرمشهر، پارک ساحلی خرمشهر، پل قدیم خرمشهر و موزه‌ی جنگ خرمشهر است که می‌توانید بازدید از تالاب ناصری را با آن‌ها در یک برنامه سفر ترکیب کنید.