بقعه صفوی «شاه شهیدان» را به بهانه مرمت، کوبیدند و از نو ساختند!

نویسنده: امین حسنی
بازدید: 48
ایجاد شده: 03:23:12 2022/07/23
به روز رسانی: 03:38:29 2022/07/23

مدت زمان تقریبی خواندن: 7 دقیقه

بقعه‌ی صفوی «شاه شهیدان» به بهانه‌ی مرمت تخریب شد و ساختمانی دو طبقه به سبک و سیاق مرسوم امروزیِ تمام امام‌زاده‌ها و مساجد جای آن را گرفت. عکس‌های به جای مانده از بقعه‌ی قدیمی تایید می‌کند که هویت تاریخی این بنا کاملا از دست رفته است.

امامزاده شاه شهیدان در روستایی در استان گیلان واقع شده، نام این روستا هم برگرفته از نام این امامزاده است؛ جایی که محل دفن دو تن از امام‌زادگان به نام‌های محمد و هادی است. روایت است در دوران صفوی روی مزار آن‌ها بقعه‌ای ساخته شد که این روزها اثری از آن باقی نمانده است. حدود 30 سال پیش به بهانه‌ی مرمت، این بقعه تاریخی را تخریب و بنایی دو طبقه با معماری معمولی همراه با ضریح و گلدسته را جایگزین کردند. این اتفاق در بناهای تاریخی مذهبی بسیار تکرار شده است که آن‌ها را به جای مرمت، به شیوه‌ی امروزی بازسازی و نوسازی کرده‌اند!  

مرتضی صمدپور سال 1372 عکسی از بقعه‌ی شاه‌ شهیدان با معماری صفوی گرفته که درست یک سال بعد، وقتی برای فیلمبرداری صحنه‌ای از یک فیلم سینمایی به این روستا بازگشته، شاهد تخریب دیوارهای این بقعه شده است.  

این هنرمند به عنوان یکی از شاهدان تخریب بقعه‌ی صفوی شاه شهیدان می‌گوید: سال 1373، یعنی یک سال بعد از عکسی که از بقعه‌ی شاه شهیدان گرفتم، برای فیلمبرداری فیلم سینمایی «عصیان» به کارگردانی حمید خیرالدین دوباره به این روستا رفتم، در یکی از روزهایی که مشغول کار بودیم، بولدوزری وارد تصویر شد و جلوی چشمانمان دیوارهای این بقعه را که نقوشی روی آن وجود داشت، تخریب کرد. اوقاف برای مرمت این امامزاده دست به کار شده بود، اما به جای مرمت، آن را تخریب و سازه‌ی جدیدی جایگزین کرد.  

صمدپور علاوه بر تخریب و تغییر بنای امامزاده به حذف تدریجی آئین محلی و سنتی این منطقه نیز اشاره می‌کند و درباره‌ی آن‌چه دیده و شنیده است، توضیح می‌دهد: در روستای شاه شهیدان و امامزاده‌ی آن، هر سال آئینی قدیمی به نام «علم واچینی» برگزار می‌شد. در آن سال برای دیدن این آئین به آنجا رفته بودم و از این امامزاده عکس‌هایی را در بازه‌ی تاریخی 8 تا 12 تیرماه 1372 ثبت کردم.

نکته‌ی مهمی دیگری که درباره‌ی شاه شهیدان مطرح است، آئین «علم واچینی» است که بعد از کرونا دیگر برگزار نشده و از برخی شنیده‌ام که دیگر این آئین سنتی برگزار نخواهد شد و این ناراحت‌کننده است. این آئین که یک روز در سال در شاه شهیدان برگزار می‌شد، مردم زیادی را در این روستا جمع می‌کرد، شاید بالغ بر 15 هزار نفر برای این مراسم می‌آمدند و وقتی مه روستا را می‌گرفت، همه می‌رفتند و مراسم تمام می‌شد.  

«علم‌واچینی» یا «علم‌بندی» که از رسم‌های بسیار کهن گیلان است به سه شکلِ سنتی، نیمه‌سنتی و مذهبی رایج در بسیاری از امام‌زاده‌های این استان برگزار می‌شود. علم‌ها چوب‌هایی از جنس درختان مقدّس و سبزی چون شمشاد بوده و نشانه‌ی سوگِ یک خانواده و فامیل، در غم از دست دادن جوانان و گاه عزیزانشان است. در این روز پارچه‌های سیاهِ اندوه را که به آن‌ها «لباس» می‌گویند از دورِ علم‌ها باز می‌کنند. یکی دیگر از نشانه‌های برکت‌جویی در این جشن آئینی، آغشته کردن علم به گیاهان سبز و سپس خوراندن گیاه به گاو و گوسفند است تا دام‌ها دچار بیماری و مرگ نشوند. بقعه‌ی شاه شهیدان یکی از مهمترین نقاطی بوده که این مراسم به دو شکل جشن و عزا و حتی به نشانه‌ی شکرگزاری در آن برپا می‌شده است.

بقعه صفوی «شاه شهیدان» را به بهانه مرمت، کوبیدند و از نو ساختند! بقعه صفوی «شاه شهیدان» را به بهانه مرمت، کوبیدند و از نو ساختند! بقعه صفوی «شاه شهیدان» را به بهانه مرمت، کوبیدند و از نو ساختند! - 2022-07-23 03:38:29 بقعه صفوی «شاه شهیدان» به بهانه مرمت تخریب شد و ساختمانی دو طبقه به سبک و سیاق مرسوم امروزیِ تمام امام‌زاده‌ها و مساجد جای آن را گرفت. عکس‌های به جای مانده از بقعه قدیمی تایید می‌کند که هویت تاریخی این بنا کاملا از دست رفته است. علم واچینی, شاه شهیدان, امامزاده شاه شهیدان در رودبار, امامزاده شاه شهیدان, امامزاده شاه شهیدان رودبار, بقعه شاه شهیدان, روستای شاه شهیدان, بقعه صفوی «شاه شهیدان» را به بهانه مرمت، کوبیدند و از نو ساختند! - بقعه شاه شهیدان ۱۳۷۲ پیش از تخریب/ عکس از مرتضی صمدپور بقعه صفوی «شاه شهیدان» را به بهانه مرمت، کوبیدند و از نو ساختند! - بقعه صفوی «شاه شهیدان» را به بهانه مرمت، کوبیدند و از نو ساختند! - آیین علم واچینی در بقعه شاه شهیدان در سال ۱۳۷۲ پیش از تخریب آن/ عکس از مرتضی صمدپور YaldaMedTour Barajin Salamat Road Qazvin, Qazvin Province, Iran. , info@yaldamedtour.com
img

اختصاصی برای شما

img

غذاهای این استان

img

صنایع‌دستی این استان

img

دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی برای این محتوا درج نشده است. با درج دیدگاه خود، اولین نفر باشید!