فولادزره؛ عفریت شاخ‌دار و عاشق‌پیشه

فولادزره نام یکی از شخصیت‌های منفی و قدرتمند داستان کهن «امیرارسلان نامدار» است. او عفریتی شاخ‌دار و بزرگ با نیروی جادویی است که می‌تواند در آسمان پرواز کند. فولادزره در هوا گشت می‌زند، زنان زیبا را می‌رباید و سپس می‌کوشد آنان را به دام عشق خود بیندازد.

او در آغاز، فرمانده‌ی ارتش پادشاه پریان به نام «ملک خازن» بود که بر سرزمین «زهرگیاه» حکمرانی می‌کرد. اما پس از مرگ ملک خازن، فولادزره که شیفته‌ی ملکه شده بود، با نیروی جادویی خود جانشینان و همراهان شاه را به سنگ تبدیل کرد و در قلعه‌ای به نام «قلعه‌ی سنگ» تاج و تخت را از آن خود ساخت.

مادر فولادزره، جادوگری بسیار نیرومند بود که با افسون خود، او را در برابر همه‌ی سلاح‌ها آسیب‌ناپذیر کرده بود؛ مگر در برابر شمشیری که «شمشیر زمردنگار» نام داشت و روزگاری از آنِ سلیمان پیامبر بود. این شمشیر که تنها راه نابودی عفریت به شمار می‌رفت، خود، نزد فولادزره نگهداری می‌شد و او با دقتی تمام از آن پاسداری می‌کرد.

امیرارسلان نامدار که سرنوشتش چنین رقم خورده بود که فولادزره را از میان بردارد، برای آزادی معشوقه‌ی خود؛ فرخ‌لقا، راهی سرزمین جادو شد. فولادزره که از این موضوع آگاهی یافت، کوشید تا قهرمان را پیدا کند و پیش از آن‌که او به هدفش برسد، نابودش سازد. در پایان، پس از نبردی سخت، امیرارسلان با شمشیر زمردنگار، فولادزره و مادر جادوگرش را شکست داد. سپس پیکر آنان را سوزاند و خاکسترشان را با آب آمیخت و بر سنگ‌های قلعه پاشید. بدین ترتیب، همه‌ی قربانیانی که به سنگ بدل شده بودند، بار دیگر به زندگی بازگشتند.

فولادزره را می‌توان با دیگر دیوان و عفریتان اساطیر ایران مقایسه کرد. او چون «ارژنگ دیو» در شاهنامه، سرداری نیرومند از سپاه اهریمن است که در برابر پهلوانی نامدار صف می‌کشد. هم‌چنین آسیب‌ناپذیری او در برابر سلاح‌ها، یادآور «دیو سپید» است که جز با نیرویی ویژه نمی‌توان بر او چیره شد. اما فولادزره در کنار نیروی جنگی، چهره‌ای فریبنده و عاشق‌پیشه دارد و داستان او نه تنها حماسه‌ای از نبرد نیکی و بدی، بلکه روایتی از عشق، خیانت و رهایی است.

اگر دوست دارید بیش‌تر با موجودات افسانه‌ای ایران آشنا شوید حتما سری به لینک دسته‌بندی موجودات افسانه‌ای ایران هم بزنید.