شبرنگ بهزاد؛ اسب فرازمینی سیاوش در شاهنامه

comment-add افزودن دیدگاه img 4 دقیقه ymt علاقه‌مندی‌ها ymt افزودن اصلاحیه ymt نویسنده: امین حسنی ymt 1
شبرنگ بهزاد؛ اسب فرازمینی سیاوش در شاهنامه - تصویر از iranian_myths

شبرنگ بهزاد نام اسب افسانه‌ای سیاوش در شاهنامه‌ی فردوسی است؛ اسبی که پس از مرگ سیاوش، به فرزند او کیخسرو می‌رسد و در سرنوشت این خاندان نقشی مهم ایفا می‌کند. نام شبرنگ ترکیبی است به معنای سیاه رنگ و صفت بهزاد به معنای نیک نژاد، اصیل، پاک‌زاد و خوش‌سرشت است؛ توصیفی که کاملا برازنده‌ی اسب نجیب و وفادار سیاوش به شمار می‌رود.

در روایت‌های حماسی، شبرنگ بهزاد تنها یک مرکب جنگی نیست، بلکه همراهی شگفت و یار همیشگی سیاوش در لحظه‌های سرنوشت ساز است. هنگامی که به سبب تهمت ناروا از سوی سودابه، نامادری سیاوش، او ناچار می‌شود برای اثبات بی‌گناهی خود از آیین ور گرم و آزمون آتش بگذرد، این شبرنگ بهزاد است که او را با شتاب و استواری از میان کوه شعله‌ها عبور می‌دهد.

عبور سیاوش از آتش، یکی از نمادین‌ترین صحنه‌های شاهنامه است. در این گذرگاه مرگبار، سیاوش با آرامش و اطمینان وارد آتش می‌شود؛ اطمینانی که از باور به دادگری یزدان و نیز اعتماد به اسب تیزپای خود سرچشمه می‌گیرد. شبرنگ، با یورشی برق آسا، سیاوش را سالم و سرافراز از دل آتش بیرون می‌آورد و بی‌گناهی او بر همگان آشکار می‌شود.

ویژگی مهم شبرنگ بهزاد، ماهیت غیرزمینی اوست. این اسب در شاهنامه برخلاف اسبان نامدار دیگر، همچون رخش، دارای تبار و خاستگاه مشخصی نیست. فردوسی آگاهانه از بیان اصل و نسب او چشم‌پوشی می‌کند و شبرنگ ناگهان وارد روایت می‌شود. همین ابهام، یکی از نشانه‌های فرازمینی بودن این اسب در جهان حماسی شاهنامه به شمار می‌رود.

شبرنگ بهزاد نه تنها در آزمون آتش، بلکه در سراسر زندگی سیاوش و سپس کیخسرو، نماد وفاداری، پاکی و یاری نیروهای مینوی است. او اسبی است که در لحظه‌های خطر، بی‌درنگ به یاری سوار خود می‌شتابد و گویی پیوندی ناگسستنی با سرنوشت خاندان سیاوش دارد.

در نگاه اسطوره‌ای، شبرنگ بهزاد تجسم یاری ایزدی و نیرویی پنهان است که در کنار قهرمان پاک‌نهاد قرار می‌گیرد. همان‌گونه که سیاوش نماد بی‌گناهی و راستی است، اسب او نیز نمادی از همراهی نیروهای فراسوی جهان مادی با انسان دادگر و درست‌کردار به شمار می‌رود.

کلمات کلیدی: باورهای عامیانه، موجودات افسانه ای ایران، شاهنامه فردوسی،

img

دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی برای این محتوا درج نشده است. با درج دیدگاه خود، اولین نفر باشید!

comment-add افزودن دیدگاه