راهنمای جامع الزامات صعود به قله دماوند در آغاز فصل تابستان

قله دماوند با ارتفاع 5610 متر از سطح دریا، بلندترین کوه ایران و مرتفع‌ترین آتشفشان آسیا و خاورمیانه به شمار می‌رود. این کوه اسطوره‌ای در رشته‌کوه البرز، جایگاهی ویژه در فرهنگ و ادب فارسی دارد و هر سال، پذیرای هزاران کوهنورد از سراسر جهان است.

مناسب‌ترین زمان برای صعود به دماوند، بازه‌ی اواسط خرداد تا اوایل شهریور است؛ زمانی که برف‌ها آب شده، مسیرها ایمن‌ترند و شرایط جوی قابل‌پیش‌بینی‌تر است. با فرارسیدن فصل تابستان و افزایش شمار کوهنوردانی که با هدف ایستادن بر فراز بام ایران، به‌ویژه از مسیر جنوبی، رهسپار این قله می‌شوند، رعایت الزامات زیر ضروری است. مسئولیت هرگونه حادثه، آسیب یا تخلف ناشی از بی‌توجهی به این موارد، بر عهده فرد، سرپرست تیم و مدیریت گروه یا باشگاه خاطی خواهد بود. اگر تصمیم به صعود به دماوند زیبا را دارید با این مقاله از سری مقالات راه و رسم بودن در طبیعت همراه شوید.

حضور قانونی در منطقه

ورود به منطقه تنها در قالب باشگاه کوهنوردی دارای مجوز رسمی از ادارات ورزش استان و شهرستان مجاز است. طبق ضوابط رسمی فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی جمهوری اسلامی ایران، کلیه‌ی فعالیت‌های رسمی کوهنوردی، اعم از آموزش، برنامه‌ریزی، راهنمایی و صعود به قلل، تنها از طریق باشگاه‌های رسمی دارای مجوز از ادارات ورزش و جوانان و با حضور مربیان دارای گواهینامه معتبر امکان‌پذیر است.

فعالیت در قالب گروه‌ها یا مجموعه‌های فاقد مجوز رسمی، طبق آیین‌نامه‌ها و مقررات جاری، ممنوع و غیرقانونی است. همراهی با این گروه‌ها می‌تواند مخاطرات جدی از جمله گمشدن در مسیر، سقوط، یخ‌زدگی، بیماری ارتفاع و نبود امکانات امداد و نجات را به دنبال داشته باشد. همچنین مسئولیت بروز هرگونه حادثه یا آسیب‌دیدگی در برنامه‌های غیررسمی، متوجه برگزارکنندگان غیرمجاز بوده و هیچ‌گونه حمایت بیمه‌ای یا حقوقی شامل حال شرکت‌کنندگان نخواهد شد.

از همراهی با افراد یا گروه‌هایی که صرفا بر اساس تبلیغات فضای مجازی فعالیت می‌کنند، خودداری کنید. پیش از حضور در هر برنامه کوهنوردی، نسبت به احراز هویت باشگاه برگزارکننده، کسب اطمینان از مجوز رسمی و بررسی صلاحیت مربیان و مربی‌راهنمایان کوهستان اطمینان حاصل نمایید.

مدارک و آموزش‌های الزامی

داشتن مدارک آموزشی پایه شامل کارآموزی کوهپیمایی، کارآموزی برف و کارآموزی سنگ برای تمامی شرکت‌کنندگان الزامی است. همچنین گذراندن کارگاه‌های تخصصی مورد تایید فدراسیون شامل هواشناسی، حفظ محیط زیست کوهستان، پزشکی کوهستان و ناوبری ضروری می‌باشد.

ثبت اسامی و زمان‌بندی صعود کلیه‌ی گروه‌ها و باشگاه‌ها در قرارگاه مرکزی فدراسیون در پلور پیش از آغاز برنامه الزامی است. برخورداری از تجربه مستمر و مستند در صعود به قلل به‌ویژه در فصول مختلف توسط باشگاه یا نهاد برگزاری، مربی، سرپرست و شرکت‌کننده از دیگر الزامات محسوب می‌شود.

حداقل سن مجاز برای شرکت در برنامه‌های صعود به قلل، 18 سال تمام است.

صیانت از محیط زیست دماوند

آغاز صعود تنها از آخرین نقطه‌ی آسفالت جاده مجاز است. رعایت طرح «120 دقیقه با دماوند» وظیفه تمام کوهنوردان و دوستداران این کوه است. این طرح با هدف جلوگیری از جاده‌کشی‌های بی‌رویه در دماوند، بهبود هم‌هوایی، بازگرداندن آرامش به حیات وحش منطقه و حفاظت از محیط زیست طراحی شده است.

داشتن بیمه‌ی ورزشی و حوادث برای تمام اعضا و بیمه‌ی مسئولیت برای باشگاه‌ها و سرپرستان الزامی است.

حضور مربی دارای مجوز آموزش و امداد، مطابق ظرفیت تعیین‌شده فدراسیون به شرح زیر ضروری است:

• قلل زیر 4000 متر: هر 12 نفر، یک مربی و یک امدادگر
• قلل بالای 4000 متر (مانند دماوند): هر 5 نفر، یک مربی دارای مدرک امداد و نجات

هم‌هوایی و آمادگی جسمانی باید پیش از ورود به منطقه انجام شود؛ دماوند محل آماده‌سازی اولیه نیست و خطر بیماری ارتفاع‌زدگی برای افراد ناآماده بسیار بالاست. بیماری ارتفاع یکی از مهم‌ترین خطرات در صعود به دماوند محسوب می‌شود و توصیه می‌شود در ارتفاعات بالای 3000 متر، روزانه بیش از 300 متر صعود نشود.

رعایت ظرفیت برد منطقه

ورود به منطقه بر اساس رزرواسیون پناهگاه بارگاه سوم در مسیر جنوبی انجام می‌گیرد. بارگاه سوم در ارتفاع تقریبی 4200 تا 4300 متری قرار دارد و به‌عنوان آخرین پناهگاه پیش از صعود نهایی به قله، نقشی حیاتی در تامین ایمنی و آسایش کوهنوردان ایفا می‌کند.

هرگونه فعالیت فراتر از ظرفیت تعیین‌شده، آسیب مستقیم به محیط زیست وارد می‌کند. رعایت ظرفیت تعداد نفرات حاضر در تیم بر اساس آیین‌نامه تاسیس باشگاه‌های کوهنوردی و صعودهای ورزشی، حداکثر تعداد افراد حاضر در هر تیم کوهنوردی جهت صعود به قلل غیرفنی 12 نفر به همراه سرپرست، مربی و امدادگر و قلل فنی بالای 4000 متر 5 نفر با حضور مربی و سرپرست است.

مدیریت مواد غذایی و تجهیزات

ملزومات را متناسب با برنامه و تجربه‌ی پیشین در ارتفاع حمل کنید. تغذیه‌ی حین کوهنوردی باید به‌گونه‌ای باشد که انرژی مورد نیاز بدن را تامین کرده و از کم‌آبی جلوگیری کند؛ مصرف آب فراوان برای حفظ عملکرد بدن در ارتفاع ضروری است.

از برجای‌گذاشتن هرگونه مواد مازاد در کوهستان خودداری کنید. استفاده از لوازم و تجهیزات دارای استاندارد لازم از دیگر الزامات ایمنی است.

خودداری از استفاده از حیوانات باربر

حمل کوله و بار باید توسط خود کوهنورد انجام شود. هر گام حیوانات باربر، زخمی است بر پیکر طبیعت کوهستان. استفاده از حیوانات باربر نه‌تنها به محیط زیست آسیب می‌زند، بلکه با اصول کوهنوردی مسئولانه نیز در تضاد است.

شمول الزامات

موارد فوق تنها به دماوند اختصاص ندارد و شامل سایر قلل مرتفع کشور همچون علم‌کوه، سبلان و کوه‌های طرح سیمرغ نیز می‌شود.

توصیه‌های تکمیلی برای کوهنوردان خارجی

کوهنوردان خارجی که قصد صعود به دماوند را دارند، ملزم به اخذ مجوز رسمی صعود از فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی ایران هستند. این مجوز به منظور حفاظت از محیط زیست کوهستان، تامین ایمنی و ثبت اطلاعات کوهنوردان الزامی شده است. هزینه‌ی مجوز صعود برای کوهنوردان خارجی در سال 1405 خورشیدی مبلغ 50 دلار آمریکا است که به فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی ایران پرداخت می‌شود.

سخن پایانی

اگر به خاک و میهن خود عشق می‌ورزید و برای نسل‌های آینده احترام قائلید، در رعایت اصول ایمنی و حفاظت از محیط زیست کوشا باشید. صعود مسئولانه، نه‌تنها یک وظیفه‌ی ورزشی، بلکه تعهدی اخلاقی در قبال طبیعت و جامعه است. سلامت، امنیت و جان انسان‌ها مهم‌ترین اصل در فعالیت‌های کوهنوردی است و تحقق این هدف تنها در سایه رعایت قوانین، آموزش صحیح و اعتماد به مراجع قانونی ممکن خواهد بود.