این عکس مربوط به یک شطرنج سفالی دست‌ساز با قدمت حدود 800 سال است که در منطقه‌ی تاریخی نیشابور کشف شده و اکنون در موزه‌ی متروپولیتن نیویورک نگهداری می‌شود. مهره‌ها از سفال لعاب‌دار و سفال ساده ساخته شده‌اند و برخلاف مهره‌های شطرنج امروزی، فرم‌هایی ساده، انتزاعی و نمادین دارند. رنگ‌های به‌کار رفته، ترکیبی از سبز فیروزه‌ای برای یک طرف و قهوه‌ای مایل به خاکستری برای طرف دیگر است؛ که نه‌تنها برای تشخیص گروه‌ها طراحی شده، بلکه از زیبایی‌شناسی بومی دوره‌ی سلجوقی نیز پیروی می‌کند.

ساخت چنین مجموعه‌ای، نشانه‌ای از گسترش بازی شطرنج در ایران پس از حمله‌ی تازیان است؛ دورانی که نیشابور یکی از مراکز مهم علمی، فرهنگی و هنری جهان اسلام به‌شمار می‌رفت. فرم انتزاعی مهره‌ها، به‌ویژه شاه، وزیر، رخ و اسب، نشان می‌دهد که هنرمندان ایرانی، بیش از آن‌که به بازنمایی واقع‌گرایانه بپردازند، به مفهوم و جایگاه هر مهره در بازی توجه داشته‌اند. این شطرنج، افزون بر ارزش تاریخی، بازتابی از درک فرهنگی ایرانیان از سرگرمی، اندیشه و هنر در قرون میانی است.


img

دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی برای این محتوا درج نشده است. با درج دیدگاه خود، اولین نفر باشید!