تندیس ناپیرآسو

تندیس ناپیرآسو یکی از آثار به‌جا مانده از تمدن عیلام در ایرانِ باستان است. ملکه ناپیرآسو همسر اونتاش ناپیریشا؛ پادشاه عیلام است. قدمت اثر به 1250 سال پیش از میلاد باز می‌گردد. این تندیس که با لایه‌ای از مس و طلا روی قالب برنزی ساخته شده، حدود 130 سانتی‌متر ارتفاع، 70 سانتی‌متر عرض و 1750 کیلوگرم وزن دارد.

دکتر پی‌یر آمیه؛ متخصص تمدن عیلامی در موزه‌ی لوور درباره‌ی این مجسمه چنین گفته است:

این تندیس نه تنها اثری هنری بلکه نقطه‌ی اوجی در هنر ریخته‌گری مفرغ است که حضور صنعتگرانی فوق‌العاده ماهر و چیره‌دست را در سرزمین عیلام نشان می‌دهد. این مجسمه بزرگ‌ترین اثر فلزی متعلق به شرقِ باستان است که حتی در مصر، بابل و آناتولی هم نظیر آن دیده نشده است. این تندیس اثر هنری بسیار با اهمیتی است که به قصد بزرگداشت و تکریم شهبانوی عیلامی ساخته شده و در واقع ارزش و اعتبار زن را در تمدنِ باستانی عیلامی نشان می‌دهد.

روی دامن حاشیه‌دار این مجسمه، نام ملکه و خدایان بزرگ شوش، اینشوشیناک به خط میخی عیلامی حک شده‌است. در دست چپ ملکه انگشتری وجود دارد که احتمالا حلقه‌ی عروسی او می‌باشد. به گفته‌ی برخی از باستان شناسان، این حلقه، نخستین حلقه‌ی ازدواج در جهان می‌باشد که متعلق به عیلامیان باستان است. تندیس ناپیرآسو در موزه‌ی لوور نگهداری می‌شود. این تندیس توسط ژاکوب دو مورگان؛ باستان‌شناس فرانسوی، در سال 1903 کشف گردید.

بر حاشیه‌ی دامن این تندیس و از زبان ملکه چنین آمده‌است:

من ناپیرآسو همسر اونتاش ناپیریشا هستم. هر کس که بخواهد مجسمه‌ی مرا تصرف کند، هر کس که بخواهد آن را درهم بشکند، هر کس که این سنگ‌نوشته را خراب کند یا نام مرا پاک کند، باشد که مورد غضب خدایان اینشوشیناک، نپ ایریشا و کیریریشا قرار گیرد و نام و نسلش از میان برداشته شود.